Degirmenci Dergisi Sayı 107 Kasım 2018

ROMANYA 88 DEĞİRMENCİ / KASIM 2018 2007 yılında Avrupa Birliği üyesi olan Romanya, büyük bir iç pazara ve tüm AB piyasasına ulaşmak için nispeten düşük maliyetli bir atlama taşı niteliğine sahip. Güney- doğu Avrupa’da bulunan ve Karadeniz’e kıyısı olan ülke; Türkiye, Balkanlar, Ortadoğu, Ukrayna ve Moldova’ya ihracat için mesafeyi kısaltıyor. Harika bir potansiyele sahip olan Romanya pazarı, stra- tejik bir konuma ve elverişli bir iş ortamına sahip. 2016’da yüzde 4,8; geçtiğimiz yıl ise %6,9 büyüyen ülke, AB üye- leri arasında en hızlı büyüyen ekonomiye de sahip. Öteden beri bir tarım ülkesi olan Romanya, Avrupa ta- rımında da benzersiz ve önemli bir rol oynuyor. Verimli topraklara sahip olan ülkede iklim de tarım, hayvancılık ve bahçe tarımına uygun. 238 bin metrekarelik yüzölçümüyle Romanya, Avrupa Birliği’nde tarımsal potansiyel bakımın- dan en çok vurgulanan ülkelerden biri. 15 milyon hektarlık tarım arazisinin 9 milyon tonu tarla bitkilerine ayrılan Ro- manya, AB’nin tarım arazilerinin üçte birine sahip. Romanya’da hem tarım hem de hayvancılık sektörü bü- yüme trendinde. En çok üretilen ürünler; buğday, mısır, arpa, şeker pancarı, ayçiçeği, patates ile domuz, kanatlı hayvan, süt, yün ve yumurta. Tarımın Romanya GSYİH’sine katkısı %4 ila %6 ara- sında değişiyor. Zira, tarım üretimi hava şartlarına yüksek oranda bağımlı. Çalışan nüfusun yüzde 25’i tarım sek- töründe ve Romanya bu anlamda AB içindeki en yüksek orana sahip. Romanya’da tarım arazileri milyonlarca parsele bölün- müş olduğundan yoğunlaştırılmış tarımın yapılması müm- kün olmuyor. 360 bin ayrı tarlanın bulunduğu Romanya, bu sayı bakımından da AB şampiyonu. Ancak tarla başına getiri bakımından 3303 Euro ile son sırada yer alıyor. Yani Romanya’da tarım hâlâ geçimlik ya da yarı-geçimlik ola- rak yapılmakta, küçük çiftlikler üretim zincirine dikey ya da yatay olarak entegre edilememekte. Tüm bu sebepler- le Romanya, tarım sektöründeki bu mütevazı performan- sıyla diğer AB ülkeleriyle şu an rekabet edebilir seviyede değil. 250 dönümün üzerindeki tarlalar, Romanya’daki tarım alanlarının çok küçük bir kısmını oluşturuyor. Bun- lara rağmen, ticari amaçlı tarımsal faaliyetlerde verimlili- ğe yatırım yapılması söz konusu. Romanya’da tarım, ülkenin ekonomik performansına önemli bir katkı sağlıyor. Tarım ürünleri dünya geneline ihraç ediliyor. 2016 yılında temel ihraç kalemleri arasında başta buğday ve mısır olmak üzere; ayçiçeği tohumu ve yağı, kolza, arpa, canlı koyun ve keçi, tavuk eti, canlı sığır yer aldı. 6,2 milyar Euro’luk tarım ürünleri ihracatı, Ro- manya’nın toplam dış satışlarının yüzde 9’unu oluşturdu. Romanya, tarım ihracatındaki artış bakımından AB gene- linde birinci sırada yer alıyor. Romanya, tahıl ve yağlı tohum üreticisi ve önde gelen ihracatçısı olarak AB ülkeleri arasındaki konumunu gi- derek güçlendiriyor. 2017’de, kış tahılı ekimi ve gelişimi dönemindeki elverişli hava şartları sayesinde üretim %12 arttı. Mısırdaki %40’lık üretim artışının da etkisiyle tahıl ihracatı %11 oranında artış gösterdi. Romanya, tarım ürünleri alım satımını daha çok diğer AB üyeleriyle yapıyor. Romanya’ya ithal edilen tarım ürünlerinin %80’i diğer AB ülkelerinden alınıyor. Maca- ristan, Almanya, Polonya ve Bulgaristan en önemli tica- ret ortakları. Romanya, tarım ürünü ihracatının %60 ila %70’i yine AB ülkelerine yapıyor. Önde gelen pazarlar ise İtalya, Bulgaristan, Hollanda ve Almanya. SİLOCULAR İÇİN FIRSAT Romanya’nın başlıca tarım ürünleri; mısır, buğday ve ayçiçeği. Bu ürünler 15 milyon dönümlük bir alana ekili- yor. Ülkenin verimli toprakları ve değişken topografyası; orman, otlak, mera, bağ ve bahçe olarak kullanılmaya da elverişli. Bu çeşitlilik; silolar, tarım makineleri, sulama ekipmanı, seracılık ve gübre ve yem katkı maddeleri gibi tarımsal girdiler alanında faaliyet gösteren firmalar için önemli fırsatlar anlamına geliyor. Avrupa Birliği, çiftlikler dahil olmak üzere kırsal işlet- Romanya’nın AB tarımındaki yeri: Ayçiçeği: Ekim alanı ve üretim bakımından birinci sırada Mısır: Ekim alanı bakımından birinci, üretim bakımından Fransa’nın ardından ikinci sırada. Buğday: Ekim alanı bakımından Fransa, Almanya, Polonya, İspanya’nın ardından; üretim bakımından Fransa, Almanya, İngiltere, Polonya’nın ardından beşinci.