Değirmenci Dergisi Sayı: 117 Mart-Nisan 2020

61 KAPAK DOSYASI MART-NİSAN 2020 Araba kullanıyor musunuz? Öyleyse kasko da yap- tırıyorsunuz. Yarın hava yağışlı olacak gibi mi? Evden çıkarken yanınıza şemsiye alıyorsunuz. Hasta olmak ve doktora gitmek gibi bir hedefiniz yok ama yine de sağlık sigortanız var. Evinizin ya da eşyalarınızı yangında hasar görmesi gibi bir planınız yok ancak muhtemelen bunlar için de sigorta yaptırıyorsunuz. Tüm bunlar günlük ha- yatta ve iş hayatında yapılan basit hedging işlemleri gibi görülebilir. Yani fiyat risklerine karşı aldığınız önlemin bir benzerini uyguluyorsunuz. Fiyat risklerine karşı ön- lem almak için farklı kaynaklara başvurabilirsiniz. Bunlar arasında; spot piyasalar, vadeli işlemler piyasaları, çeşitli opsiyon stratejileri ve OTC stratejileri yer alır. Hedge yöntemine başvurmaktan kaçınmanın daha iyi olduğunu söyleyenler de var. Ancak aldığınız pozisyonun her zaman avantajlı kalacağının garantisi yok. Şirketinizi öngörülemeyen gelişmelere karşı korumak için risk yö- netimi uygulamalarına başvurmak her zaman en akılcı karardır. Küçük kârlarla çalışan tüccarların birkaç işten büyük zarar ettiklerinde zarar yazdıklarını dikkate aldığı- mızda, daha tutarlı operasyonlar için hedging işlemleri- nin önemi de ortaya çıkıyor. Bu konuda konut sigortasını örnek verebiliriz. Evinizde hiç yangın çıkmazsa, sigorta için ödediğiniz para canınızı yakabilir. Peki sigortasız olan eviniz yangında harap olduğunda ne yapacaksınız? Tica- ret diliyle konuşursak, büyük kazanmak için daha büyük bir kayıp riskini göze alacak mısınız? Hepimizin bildiği gibi, piyasaların temel ve teknik taraflarını etkileyen birçok faktör söz konusu. Risk yö- netimi kararlarında tüm bu faktörler üzerine çalışmalar ve araştırmalar yapılması şart. Para akışı faktörü ise günümüz piyasala- rı üzerinde büyük etkiye sahip. Jeopolitik olaylar, Twitter’da konuşulanlar, hava şartlarındaki sürp- riz değişiklikler ve çeşitli Siyah Kuğu olayları bu akış üzerinde belirleyici etkilere sahip olabiliyor. İş hayatında ve günümüz piyasalarında, önceden hesaplanabilen olay- lar mutlaka söz konusu. Ancak spekülasyonları tamamen ortadan kaldır- mak da mümkün değil. Risk yönetimi planlarının amacı, bu konuya bilgi temelli yaklaşabilme im- kanına sahip olmak. Zira, büyümeyi başaran şirketler işi şansa bırakmak yerine eylem planlarına bel bağlıyor. Günümüzde tahıl piyasalarında dengeli kararlar ver- mek zor olabilir. Ancak şirketinizin daha iyi bir pozisyon almasını sağlamak için bir plan dahilinde hareket etmeniz çok önemli. Bunun için de duygusal davranmak yerine gerçekçi bir risk yönetimi planı takip etmek gerekiyor. Yukarıda değinildiği gibi hedging, spot piyasalar üze- rinden yapılabileceği gibi bu iş için türev piyasalardan da yararlanılabilir. Vadeli işlemler piyasaları ve opsiyon stra- tejileri gibi çeşitli yöntemler de değerlendirilebilir. Yeni- likçi fiyatlandırma programları, ticari entitelerin çiftçilere ya da tüketicilere önerebileceği katma değerli hizmetler- dir. Böylece, değer zincirinin her iki tarafındaki paydaşlar kendi fiyat risklerini nakti aktiviteleriyle bir arada yöne- tebilir ve böylece sektördeki oyuncular arasındaki bağlar güçlendirilmiş olur. Günümüz piyasalarında volatilitenin etkileri çok bü- yüktür; güzel kârlar bırakabileceği gibi tatsız zararlara da yol açabilir. Örneğin, Grafik 1’de 2019 yılındaki fiyat dalgalanması ve Grafik 2’de de 2010’da fiyatların aşırı derecede yükseldiği görülüyor. Piyasadaki oyuncuların, bu grafikleri dikkate almasını ve aşağıdaki soruya cevap vermelerini bekliyorum. Eğer hedge işlemlerine başvurmamış olsanız, söz ko- nusu fiyat hareketlerinde kendinizi rahat hisseder miy- diniz? Cevabınız hayır ise burada basit bir hedge vakası görüyoruz.