Değirmenci Dergisi Sayı:129 Mart-Nisan 2022

92 KAPAK DOSYASI MART-NİSAN 2022 modellerde, küçük diyafram patlayınca tank basıncı yükselmez, büyük diyafram patlayınca tank ba- sıncı yükselir ancak torbalara basınçlı hava üflenemez. Torbaların ne oran- da kirli olduğu anlaşılamaz. Torbalar temiz görünse bile geçirgenlikleri nem yüzünden düşer. Dışarıya toz atıldığı görülünceye kadar torba yırtı- ğı tespit edilemez. Dışarıya toz atıldı- ğı görülünceye kadar torbalardan bi- rinin düştüğü tespit edilemez. Torba değiştirmenin zamanı doğru olarak tespit edilemez. Filtre torbalarına hep aynı basınçta üfleme yapılması sağla- namaz. Pnömatik ekipmanlarda olu- şan sorunlar yüzünden, bazı torba- lara üfleme yapılamamasına rağmen bu aksaklık tespit edilemez. Blower filtrelerinin tıkandığı tespit edilemez. Filtre tankında oluşan hava kaçakları tespit edilemez. Tankın dolma süresindeki gecikmeler tespit edilemez. Oluşan arızanın hangi filtre torbası grubunda oluştuğu tespit edilemez. 3.7. JPF Tipi Seçimi Filtre torbalarının temizlenmesinde kullanılan havanın basın- cına göre 6 bar hava kullananlar yüksek basınçlı, 0.5 bar hava kullananlar düşük basınçlı jet filtre olarak adlandırılır. 6 bar hava kompresör, 0.5 bar hava ise blower kullanılarak elde edilir. Yüksek basınçlı (patlaç) filtre yatırımı daha ucuz olsa da, birim basınçlı hava maliyetleri açısından bakıldığında kompresör kullanmak 2 kat daha pahalıya gelmektedir. Bu sebeple işletme maliyeti açısından blower kullanan alçak basınç jet filt- reler tercih edilmelidir. 3.8. Aspiratör Fanının Jet Filtreden Önce Ya Da Sonra Kullanılması Aspiratör fanları jet filtreden önce ya da sonra kullanılabilmektedir. Şekil 1’de fan filtreden önce kullanılmış ve filtreye basınç yapmaktadır. Fanın filtreye hava bastığı sistemlerde, havanın içerisindeki toz parçacıkları fan ka- natçıklarına çarpmakta, bu kanatçıkları aşındırmakta, sıcaklık ve nem sebebiyle kanatçıklara toz yapışarak balans problemine sebep olmaktadır. Balanslı çalışan fanların rulmanları kısa sü- rede dağılarak arıza duruşlarına sebep olmaktadır. Ayrıca fan çıkışında oluşan yüksek hava hızı sebebiyle toz parçacıkları torbalara çok daha hızlı çarparak torbaların daha hızlı aşınması- na ve patlamasına neden olmaktadır. Artan filtre ortamı basıncı sebebiyle hava yoğunluğu artmakta, toz parçacıklarının havada asılı kalması kolaylaşarak siklon etkisiyle toz ve havanın ayrış- ması zorlaşmaktadır. Tüm yük filtre torbalarına kalmaktadır. Ay- rıca filtre içerisinde pozitif bir basınç olması sebebiyle filtrede oluşacak en ufak deliklerden değirmene toz çıkarak temizliği olumsuz şekilde et- kileyecektir. Fanın filtreden sonra kullanılması durumunda ise toz filtrede tutulaca- ğı için fana ulaşamayacak ve daha sorunsuz bir fan çalışması elde edi- lecektir. Ayrıca filtre içerisinde emiş yani vakum oluşacağından, jet filtre ortamında hava yoğunluğu azala- cağından tozların havada kalmaları zorlaşacaktır. Böylece yerçekimi etki- siyle toz ve havanın ayrışması büyük ölçüde filtre koniğinde gerçekleşecek ve filtre torbalarının üze- rine daha az toz yükü düşecektir. Üstelik filtrelerde bir delik olu- şursa, buradan dışarıya tozlu hava çıkmayacak aksine içeriye temiz hava emilecektir. Böylece ortam toz olmayacaktır. Ancak fanın filtreden sonra konulması halinde enerji ihtiyacı %2 civarın- da artacaktır. Günümüz modern üretim yaklaşımı fanın filtrelere basınç yapması değil, filtrelerden emiş yapması yönündedir. 4. Jetmaster: Yapay Zekâ Tabanlı Yeni Bir Filtre Beyni Örneği Gelişen teknoloji ile birlikte yapay zekâ kullanımı birçok alanda endüstriyel kullanıma gir- miştir. Bu kullanımlara bir örnek de Jetmaster Teknoloji San (www. jetmaster.com.tr) firması tarafından geliştirilen jet filtre proses kontrol cihazıdır. Yapay zekâya sahip geliş- miş kontrol algoritmalarına sahip bu cihaz donanımsal olarak da basınç ve fark basınç sensörleri ile takviye edilmektedir. Cihazın sahip olduğu çalışma yöntemi Şekil 9’da verilmiştir. Cihaz, sahip olduğu bu teknoloji sayesinde, jet filtrelerle ilgili olarak yukarıda bahsedi- len tüm problemlere çözüm sunmaktadır. Cihazın kullanıldığı tesislerden elde edilen verilere göre elde edilen kazanımlar aşağıdaki gibidir. Üretim tonajı %5 civarında artarak tesisin devreye alın- dığı değerde sabit kalmaktadır. Üretim randımanı %1 civa- rında artarak maksimum değerine ulaşmaktadır. Kül değeri %0.05 civarında azalmaktadır. Blower enerji tüketimi % 45 civarında azalmaktadır. Blower üretim debisi %20 civarında artmaktadır. Blower yağı sıcaklığı 30C civarında azalmakta- Şekil 7. Normal Blowerin Yapay Zekâ Cihazla Kullanılması Halinde Enerji Tüketimi ve Temizleme Basınçları Şekil 8. Çalışma Sıcaklığına Göre Yağ Ömrünün Değişimi