Degirmenci Dergisi Sayı 107 Kasım 2018

KAPAK DOSYASI 60 DEĞİRMENCİ / KASIM 2018 lik ve liman işletmeciliği gibi çeşitli endüstriyel süreçlerde karşımıza çıkmaktadır. Pnömatik taşıma sistemi ayrıca un endüstrisinde de kuru ve toz ya da granül haline getirilerek akışkanlık kazandırılmış malzemeler için de kullanılır. 1 mikrondan daha ince parçacıkların yanı sıra 15 mm’lik parçacıkların birkaç metreden birkaç kilometreye kadar olan tüm me- safelerde yatay ve/veya dikey olarak, saatte yüzlerce ton taşınması mümkün olmaktadır. Daha az kontrol ve bakım gerektiren bu sistemin temizliği ve otomatik hale getiril- mesi daha kolaydır. ‘Dökme taşımacılık’ olarak adlandırı- lan bu yöntem sayesinde üretim sistemlerinde hijyen tam olarak sağlanabilmekte ve toz kalkması sorunu da en aza indirilmektedir. Çökeltme kapları, torba filtreler, ters jet filtreleri ve Hepa hassas fitreleri daha çok malzemenin özelliğine göre değişiklik gösterirken, taşıma gazı genellikle ortam şartla- rındaki hava olmakla birlikte, patlama riski ya da sağlığa yönelik tehlikelerin söz konusu olduğu uygulamalarda nitrojen ve karbondioksit gibi gazlar da kullanılabilir. Basınçlı boşaltma tankerleriyle ilgili akış sorunları, doğal “besleme sisteminin” hareketli yapısı dolayısıyla pnöma- tik taşıma sistemlerinde görülür. Kendi kendine boşaltma yapabilen ve kendi körüğü ve operatörüne sahip olan tanker, tesisteki sabit sisteme bağlanır. Daha fazla hava akışı, daha yüksek bir basınç limiti ve sabit borular sebebiyle sınırlı olan sistem daha hızlı ak- tarma oranları sağlar. Ancak bu mantık genellikle daha düşük etkinlikte taşıma ve problem çözme kabiliyetine sebep olur. Ortaya çıkan sorunlar arasında parçacıkların aşınmaya sebep olması, içeride ufalanan maddelerin bi- rikmesi, haznenin havalandırılan alt kısmında kamburlaş- ma görülebilir. Dökme taşımacılığın sağladığı büyük faydalar arasında ürünün depolama ve nakliyede hijyen şartlarının iyileşti- rilmesi ve üründe iyi özelliklere sahip homojen bir kıva- mın sağlanması adına gereken doğru ve güvenilir dozaj- lama adına içeriklerin test edilebilmesi gelir. Eğer test sonuçları, gereken parametrelerle uyumlu değilse, bu durumda istenilen kalitede kurabiyeler elde edebilmek için uygun işleme oranını tutturmak genellikle zor olur. Toz ya da sıvı haldeki hammadde taşınırken gıda içeriklerinin nakledilmesine özellikle önem verilmelidir. Taşıma kapasiteleri 5 ton ve 100 ton arasında değişen tanker ve demiryolu vagonlarında farklı ürünler taşınırken farklı teknik hususlara dikkat edilmesi gerekir. Un genel- likle basınçlı boşaltma tankerleri veya vagonlarla taşınır. Bu araçlardan basınçlı hava ile 20-30 tonluk boşaltma için genellikle 20-30 dakika gerekir. Unun pnömatik yöntemlerle aktarımı için genellikle büyük miktarda hava akışı gerekir ve bu işlem yapılırken unun aşırı derecede kurumaması adına sıcaklık ve nem oranına dikkat edilmesi gerekir. Unun pnömatik olarak taşınması sırasında, unun önem- li derecede kurutulmasını önlemek için sıcaklığa ve neme dikkat edilmelidir. Ağırlık hassasiyetleri üzerinde yapılan analizler, tahılların veya kurutulmuş protein içerikli ürün- lerin her zaman daha dirençli olduğunu göstermektedir. Buğday unu ve mısır unu, en yüksek nem oranına sahip olan unlardır. Tahılların Nem oranını bilmek niçin önemlidir? Nem oranının tespiti, buğday ya da un Kalitesini analiz etmenin ilk adımıdır. Zira bu veriler, diğer testler için temel teşkil eder. Un değirmencileri, öğütme işlemi öncesinde buğdaydaki nem oranını standart bir düzeye getirir. Yüzde 14’lük nem oranı genellikle sonuçları nem oranından etki- lenen diğer testler için bir çevirme katsayısı olarak kullanılır. Nem ayrıca, tahılın depolanabilirliği konusunda da bir göstergedir. Yüzde 14,5’ten daha yüksek nem içeriğine sahip buğday veya un; küf, bakteri ve böceklerin üremesi için uygun bir zemin oluşturur ve hem depolama hem de nakliye sırasında bu biyolojik kirleticiler ürün içerisinde çoğalırlar. Buğday ve un, düşük nem oranına sahip oldu- ğunda daha fazla dayanır. Nem oranı, değirmencilikte kârlılığı da artırabilir. Un tartılarak satılır, tahıl tartılarak alınır ve değirmen işlem-