Değirmenci Dergisi Sayı 109 / Ocak 2019

HABER 28 DEĞİRMENCİ / OCAK 2019 Eski Sovyet ülkeleri, tarımsal ticareti artırmak için hamleler yapıyor Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Eski Sovyet Ülkelerinin 2016-2017 Yıllarındaki Tarımsal Tica- ret Politikaları Raporu’nda 12 eski Sovyet ülkesinde ticare- tin durumu ve dinamiklerini etkileyen politika değişiklikle- rini ele aldı. Raporun İngilizce özetinin editörlerinden FAO ekonomisti Iryna Kobura, “Ticaret ve ticaret politikası de- ğişikliklerinde şeffaflığın kaçınılmaz olduğuna” işaret etti. Tarım ürünler ticaretiyle ilgili politikalar geliştiren ve küçük-orta ölçekli tarım şirketlerinin uluslararası ticarete entegre edilmesi için ortam oluşturan ülkeleri destekle- yen FAO Bölgesel İnisiyatifi kapsamında yayınlanan ra- porla ilgili konuşan Kobuta, “Çeşitli ticaret anlaşmalarına katılmak, bu ülkelerin ulusal kurumların gelişmesine ve uluslararası standartlara gelmesine katkı sağladı.” ifade- lerini kullandı. Söz konusu bölge, 2013 yılından bu yana ilk kez tarım- sal ticarette fazla verdi. 2016’da ise bu miktar 1,4 milyar dolara çıktı. Bölgenin tarım ürünleri ihracatının neredeyse yüzde 60’ını tahıl, katı ve sıvı yağ, yağlı tohumlar ve balık oluştururken, 29 puanlık pay tek başına tahıllara aitti. Rus- ya Federasyonu’nun tahıl ihracatı 2016/17 satışı yılında 37 milyon tona ulaştı. Bunun 27,6 milyon tonunu buğday oluşturdu. Ukrayna’nın tahıl ihracatı ise aynı dönemde, bir önceki sezona göre yüzde 20 artarak 20,7 milyon tona yükseldi. Bunda mısır sevkiyatlarındaki artış etkili oldu. FAO’nun tahminlerine göre, 2017/18 satış yılında, Rus- ya’da devam eden üretim artışı sayesinde, tahıl ihracatı yeni bir rekor kıracak. Fakat Kazakistan ve Ukrayna’nın ihracatı, bu ülkelerde daralan ekim alanları ve Rusya’nın sert rekabeti sebebiyle azalacak. FAO-OECD 2017-2026 Tarım Raporu’na göre, bu dönemde global tarımsal ürün ticaretindeki artış hızı bir önceki on yıla göre yavaşlayacak. Yine de tarım ürünleri ticareti, diğer ürünlere göre makroekonomik dalgalan- malardan daha az etkilenecek. Piyasaların daha da li- beralleşmesi sayesinde tarım sektörüne yönelik koruma- cılık tedbirleri gevşeyecek ve bu da ticarette büyümeyi sağlayacak. Eski Sovyet ülkelerinin çoğunda uygulamaya konu- lan ihracat geliştirme programları başarılı olursa, yüksek kaliteli ihraç ürünlerinin geliştirilmesiyle yeni ortaklarla ticaretin kapıları da açılabilecek. Raporda, şu ülkelerdeki tarımsal ürün ihracatı geliştirme stratejileri ve programları ele alınıyor: Ermenistan, Azerbaycan, Belarus, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Moldova, Rusya, Tacikistan, Türk- menistan, Ukrayna ve Özbekistan. Geçmişte Sovyetler Birliği bünyesinde yer alan ülkelerin birçoğu, 2016 ve 2017’de yaşanan makroekonoimik istikrardan yarar- lanmak adına tarımsal pazarlarını çeşitlen- dirmeye yönelik program ve stratejilere hız verdi. Eski Sovyet ülkeleri, tarım ürünlerinin ihracatından elde edilecek kârın, sektörün genel olarak büyümesi için potansiyel bir faktör olabileceğini değerlendiriyor.