Değirmenci Dergisi Sayı 109 / Ocak 2019

HABER 49 DEĞİRMENCİ / OCAK 2019 çiler bulmak zorunda kaldı. Böylece dev ticaret şirketleri yeni bir varlık gerekçesine kavuşmuş oldu. Ancak uzmanlara göre ABCD’deki bu bayram havası çok da uzun sürmeyecek. Çin, tedarikçilerini çeşitlendi- rirken, piyasalar duruldukça aracıları ortadan kaldırma trendi de devam edecek. FarmLead gibi dijital piyasa- lar, Kuzey Amerika’da tahıl piyasasının %12’sine hakim ve çiftçiler burada en iyi fiyatlarla ürünlerini satabiliyor. Yani artık piyasada sadakat diye bir şey yok. Piyasaya kök salmış şirketlerin karşı karşıya kaldığı bir diğer problem ise tedarik konusundaki rekabet. Kanadalı Glencore Agriculture, Karadeniz bölgesinden üretilen buğdayı dış piyasalara ihraç ediyor ve Ameri- ka ve Kanada’nın toplam buğday ihracatını tek başına geçmiş durumda. Singapur devletine ait Olam şirketi de Asya ve Afrika’da baharat ve kabuklu yemişler te- darik ediyor. LATİN AMERİKA’DA ÇİN ETKİSİ Diğer yandan Çin de Latin Amerika’ya el atmış du- rumda. Çin’e ait gıda işleme şirketi COFCO, milyarlarca dolar yatırım yaparak uluslararası bir ticaret platformu- na dönüştürüldü. Güney Amerika’da faaliyet gösteren Noble Group ve Nidera şirketlerini bünyesine katan COFCO, Brezilya ürünlerini ihraç eden 5 büyük şirket- ten biri. Çinliler, Brezilya’da silo, liman ve işleme tesisi yatırımlarını sürdürüyor. Bunlar arasında, ülkenin en çok soya yetiştiren eya- leti Mato Grosso’da 60 bin tonluk kapasiteye sa- hip silo kompleksi de var. COFCO International’ın Brezilya Müdürü Valmor Schaffer, şirketin ihraç ettiği ürünlerin %70’inin Çin’e sevk edildiğini be- lirtiyor. Üç yıl önce bu oran sadece %30’du. Ticaret savaşlarının Latin Amerikalı çiftçilere yara- dığını belirten Schaffer, Brezilya menşeli soya fasulyesinin kalitesinden Çin’in memnun kaldığı- nı belirtti. COFCO, elde ettiği bu ‘ganimeti’ pay- laşma niyetinde değil. Sc- haffer, çoğunluk hissesi kendilerinde olmadıkça, diğer ticaret şirketleriyle ortaklık kurmayı düşün- mediklerini ifade ediyor. BUNGE’Yİ KİM SATIN ALACAK ‘ABCD’ olarak adlandırılan dört büyükler, gerçekten küresel şirketler olarak aralarına yeni bir rakip almış değiller. Ancak bölgesel rekabet onları zorluyor. Eco- nomist dergisine konuşan danışmanlık şirketi BCG’den Sönke Lorenz’e göre çok sayıda şirketin aynı alanda faaliyet göstermesi ‘Küresel Dörtlü’yü zor durumda bı- rakıyor. Bu cendereden çıkmanın yolu ise ürün işleme alanına kaymaları. Kazancının üçte ikisini hayvan yemi ve protein işinden elde eden Cargill, bu bakımdan en başarılı şirket olarak gösteriliyor. Bir diğer çıkış yolu ise şirketlerin birleşmesi. Ancak şirket kültürü ve sahiplik yapıları sebebiyle şu ana kadar bu gerçekleşemedi. Bunge’nin yönetimindeki çalkantılar belki de şirket evlilikleri için bir başlangıç teşkil edebilir. Bunge, şeker üretimi konusunda başarısız yatırımların ardından stra- tejisini gözden geçirmeye karar vermişti. Geçtiğimiz yıl şirketin satışı ile ilgili iki gelişme başarısızlıkla sonuçlan- dı. Rakiplerinin, bu kadar büyük bir lokmayı bütün ola- rak yutması zor görünüyor. Bunun yanında rekabet ku- rumlarının uygulamaları büyük şirketlerin önüne önemli bir engel olarak çıkıyor. Bunge’nin eski bir çalışanı, “Bu şirketin şimdiye kadar beş kere satılmış olması gereki- yordu. Ancak buna kimse yanaşmıyor.” ifadelerini kul- lanıyor. Rakiplerin, Bunge’yi dilim dilim yemeden önce daha iyi pazarlık şartlarını beklediği de iddialar arasında.