Değirmenci Dergisi Sayı 109 / Ocak 2019

MAKALE 76 DEĞİRMENCİ / OCAK 2019 Fırçalama malzemesinin kalitesi Bir önceki bölümde; temizleyici gövdesinin şekli, ağırlığı ve malzemesinin niçin o kadar önemli olduğunu anlatmıştık. An- cak doğru malzeme seçimi sadece temizleyicinin gövdesiyle sınırlı değildir, en azından trim malzemesi de kaliteli olmalıdır. Burada da malzemenin kalitesi ve işçiliği, temizleyicinin sen- tetik ya da metalden yapılmış kasayı ne kadar iyi temizlediği ve kare elek içerisinde ne kadar uzun süre performans göste- receğini belirler. Trim malzemesi söz konusu olduğunda, Filip’in iki fark- lı ürün versiyonu bulunmaktadır: 50 μm boyutundan daha büyük elek açıklıklarına sahip tel ya da sentetik kasalar için kabaralı elek temizleyiciler ve un elekleri için fırçalı elek te- mizleyiciler. Elek temizleyici fırçaları, 90 – 250 μm açıklığa sahip tel elekler için siyah naylondan, 90 – 250 μm açıklığa sahip sentetik elekler içinse doğal kıldan veya beyaz naylon- dan yapılır. Bu arada, dünya genelinde değirmenciler fırçalı elek temizleyicilerin özellikle de C1 - C10 pasajlarında ya da genel olarak yapışkan malzeme elenirken çok daha iyi olduğu üzerinde mutabıktırlar. Doğal kıl kullanıldığında, Filip çok yüksek kalitede bir mal- zeme olan at yelesinden yapılmış kılları kullanır. Doğal kıllar, yapısı gereği küçük ağ açıklıkları içine etkin şekilde girerek tıkanıklıkları açar. Hijyen endişesiyle bugün birçok değirmen- de trim malzemesi olarak naylon kullanılmaktadır. Nazik fakat etkili bir elek temizliğini gerçekleştirmek için doğru malzeme- nin kullanılması çok önemlidir. Naylon dayanıklı olmalı ancak çok sert olmamalıdır aksi takdirde ağa zarar verir. Sonuçta da elekler aşınır ve kara elekte gereksiz bakım masrafları ortaya çıkar. Diğer yandan, naylon trim malzemesi, eleği etkin şekil- de temizleyebilecek güçte olmalıdır. Temizleyicinin gövdesin- de olduğu gibi, naylonun da doğru malzeme kompozisyonuna sahip olması önemlidir. Yılların tecrübesine sahip olan Filip, trim malzemesi için tam olarak doğru malzeme kalınlığını bul- mayı başarmıştır. Bunların yanında, fırçaların, elek tabanı ile elek kumaşı ara- sındaki mesafeye tam olarak uygun yüksekliğe sahip olmasını sağlamak için de özen gösterilmelidir. Milimetrenin onda biri kadar bir uzunluk bile bir elek temizleyicisinin kumaşa ulaşıp ulaşmayacağında etkili olur. Eğer fırçalar çok uzunsa elek ve elek tabanı arasında sıkışır. Yani temizleyici, kumaşı temizle- yemez hale gelir. Trim malzemesiyle ilgili olarak büyük önem taşıyan başka bir şey de fırçaların, temizleyicinin gövdesine nasıl bağlandığı- dır. Fırçaların yuvalarına gerektiği gibi yerleştirilmemiş olması durumunda, fırçalar tek tek ya da toplu şekilde gevşeyebilir ve elekten geçirilen ürünün içine düşerek onu kirletebilir. Fi- lip, kare elekteki ekstrem şartlar altında bile fırça demetinin temizleyicinin gövdesine güvenli şekilde kalmasını sağlayacak bir yöntem geliştirdi. Gıda Uyumu (FDA / EU) Bir elek temizleyicinin kalitesinde şekil, boyut ve işçilik çok önemli rol oynasa da kalite özellikleri arasında en önemlilerin- den biri de gıda uyumudur. Çünkü değirmende elek temizle- yicileri, elenecek ürünlerle doğrudan temas kurar. Bu yüzden, Filip’in kullandığı malzemelerin gıda güvenliğine uygun olma- sı büyük önem taşımaktadır. Filip ürünlerinde kullanılan plastikler, yalnızca gıda bakı- mından güvenli olarak kabul edilen malzemelerden yapılır. Şirketin ürünleri, ABD ve Avrupa’daki sıkı düzenlemelere uygun olduğunda dair sertifikalara sahiptir. Müşterilerine en yüksek kaliteyi sunmak isteyen değirmenler, hijyen ve güven- liğin yanında gıda güvenliğine de uygun elek temizleyiciler kullanmak zorundadırlar. Sonuç Kare eleğin verimliliği ile elek temizleyicinin etkinliği arasın- da doğrudan bir ilişki söz konusudur ve doğru elek temizleyi- cinin seçilmesi de eleme işleminde daha fazla ürün elde etmek ve dolayısıyla değirmenin verimi bakımından çok önemlidir. Özetleyecek olursak, elek temizleyiciler kalite ve işçilik ba- kımından birbirinden çok farklı olabilir. Ulaşılması zor köşeler de dahil olmak üzere, bir elek temizleyicinin etkin şekilde te- mizlik yapıp yapmadığı, uzun süre dayanıp dayanmadığı ve operasyonel ortamı koruyup korumadığı, gıdaya uygun olup olmadığı ve bu kapsamdan AB ve Amerikan Gıda ve İlaç Kuru- mu’nun düzenlemelerine uyup uymadığı, bir dizi parametre- ye bağlı olarak belirlenebilir: şekil, boyut, malzeme ve işçilik. Elek temizleyiciler için yüksek kalite tercihi yapmaya değer. Çünkü hem un kalitesi hem de verim, yüksek kaliteli bir elek temizleyiciden olumlu etkilenecektir. Yüksek kaliteli bir elek temizleyici satın almanın başlangıç- taki maliyeti yüksek olabilir. Ancak, biraz yüksek bir başlangıç maliyetini göze almak, daha yüksek un kalitesi ve verim ile kare elekte daha düşük bakım masrafları düşünüldüğünde, uzun vadede maliyetini çıkartacaktır. Fırçaların sert köşeleri ve kare elek için uygun yüksekliğe sahip olmalı. Filip ürünlerindeki fırçalama bileşenleri özenle hazırlanıp kesiliyor.