Değirmenci Dergisi Sayı: 113 Temmuz 2019

28 TEMMUZ 2019 HABER Artan dünya nüfusunu beslemek için ‘bitki fabrikası’ çözümü Bilim insanları, 2050 itibariyle 10 milyara çıkması bek- lenen dünya nüfusunu beslemek için bitkileri tarla yerine depolarda yetiştirmenin yollarını arıyor. Nature Biotech- nology dergisindeki bir makalede; buğday ve mısır gibi başlıca ürünlerin yeni çeşitlerini yetiştirirken hızlı ıslah, genom düzenleme, kapalı mekanda ürün yetiştirme, sı- caklık ve atmosfer şartlarını değiştirme gibi teknolojileri kullanma çabalarına değinildi. Quuensland Üniversitesi kıdemli araştırmacısı Lee Hic- key, kaynaklar tükenirken dünyayı beslemek için bir dizi yeni teknolojiye giderek daha fazla ihtiyaç duyulacağını söyledi. Avustralya devlet televizyonuna konuşan Hickey, “Bitki yetiştiricilerinin, binlerce bitkiyle ilgilenmesi gereki- yor, bu yüzden de bu teknolojileri yaygınlaştırmak ve ma- liyetleri düşürmek önem kazanıyor. Bu mahsullerden bazı- larını, metrekareye bin adet düşecek şekilde ekiyoruz ve hızlı ıslah tesislerini kapalı alanlara kuruyoruz. Bir bakıma, depolar oluşturuyoruz.” dedi. Ürünlerin tarladan alınıp kontrollü koşullarda yetiştiril- mesi; toprak, su, ışık ve hatta karbaondioksit düzeyleri- nin ayarlanabilmesini mümkün kılıyor. Dr. Hickey’in geliş- tirdiği protokol sayesinde, bir yılda sadece iki kez yerine tam altı kez ürün alınabiliyor. Söz konusu teknoloji sayesinde; hastalığa ya da kurak- lığa karşı direnç ile buğday, arpa, nohut, millet, sorgum, kinoa gibi kritik ürünlerde besin değerleri gibi özellikleri seçmek daha az zaman alıyor. Dr. Hickey, “Ancak bu tekno- loji, bitki ıslahçısının elindeki araçlardan sadece biri. Bizim önerdiğimiz şey, tüm bu teknolojileri bir araya getirmek ve ürünlerin iklim değişikliğine karşı daha dayanıklı hale gelmesini sağlamak.” şeklinde konuştu. Hickey’ye göre; buğday gibi ürünlerin oluşma süresini kısaltarak, çiftçileri genetik gelişmelerden daha hızlı yararlandırmak ve daha az kaynakla daha fazla gıda elde etmek mümkün olabilir. Çalışmalarını buğday üzerinde gerçekleştiren Dr. Hickey, bu teknolojinin, gelişmekte olan ülkelerde yaygın olarak kullanılan diğer tahıl ürünlerine de adapte edilmesinin öne- mine dikkat çekti. Önümüzdeki yıl Hindistan, Mali ve Zim- babve gibi ülkelerde tesisler inşa etmeye başlayacaklarını belirten Hickey, “Sorgum, millet ve yerfıstığı gibi ürünlerde hızlı ıslah mümkün olacak. Bu ürünler, bu bölgelerde bes- lenme ve gıda güvenliği adına çok önemli.” diye konuştu. Dr. Hickey, çeşitli ürünlere yatırım yapılması konu- sunda hevesli olsa da dünya genelinde kalori alımının yüzde 20’sini tek başına karşılayan buğday, en önemli gıda kaynaklarından biri olmaya devam ediyor. Bununla birlikte, Avustralya ve Avrupa’da geçtiğimiz yıl düşen buğday rekoltesi, daha sağlam ve dayanıklı buğday türlerine duyulan ihtiyacı gün yüzüne çıkardı. Bilim in- sanları kuraklığa dayanaklı buğday türlerinin kök yapısı üzerinde çalışıyor. Çünkü su ve besin alımı için kökler bir aracı görevi görüyor.