Değirmenci Dergisi Sayı: 113 Temmuz 2019

30 TEMMUZ 2019 HABER ‘Polathan’ ve ‘İlkhan’ Güneydoğu’da buğday üretimini artıracak Güneydoğu Anadolu Projesi Tarımsal Araştırma Ensti- tüsü (GAPTAEM) Müdürü İbrahim Halil Çetiner, Şanlıurfa ve Güneydoğu Anadolu’nun Türkiye’nin en önemli tahıl üretim merkezleri arasında yer aldığını ve bölge şartla- rına uyumlu, üstün verimli yerli tohumlar üretebilmek için çalıştıklarını belirterek, “Bölgedeki yabancı menşeli tohumların yerini bundan sonra yerli ve milli tohumlar almış olacak” diye konuştu. Türkiye’de tahıl üretiminin en fazla yapıldığı kentlerin başında gelen Şanlıurfa’da, yerli tohumlardan geliştirilen ekmeklik ve makarnalık iki buğday çeşidi, yüzde 40’a varan verimiyle ambarları dol- duracak. Bölge ürünlerinin verimliliği ve çeşitliliğine katkı sun- mak amacıyla faaliyet yürüten GAPTAEM mühendisleri, yerli tohumların ıslahı ve geliştirilmesi için çalışmalar yü- rütüyor. Bölge şartlarına uyumlu, üstün verimli yerli to- humlar üretebilmek için çalıştıklarını anlatan GAPTAEM Müdürü Çetiner, ıslah çalışmalarını çiftçi ve sanayicinin taleplerine göre yönlendirdiklerini belirterek, şöyle de- vam etti: “Islah çalışmaları uzun yıllar alıyor. Sonucunda da ıslah edilen çeşidin bir yönüyle bile olsa farklı olması gerekiyor. Birçok yönüyle farklı, verimi yüksek ve bölge- mize uygun yeni iki buğday çeşidimiz tescil edildi. Bun- lardan biri ekmeklik ‘Polathan’ biri de makarnalık ‘İlkhan’ olarak çiftçimizin ve sanayicilerimiz hizmetine girecek. Bölgedeki yabancı menşeli tohumların yerini bundan sonra yerli ve milli tohumlar almış olacak.” Çalışmalar kapsamında yüksek ziraat mühendisi Ali İlk- han, yerli tohumları melezleyerek Güneydoğu’nun tüm zorlu iklim koşullarında en fazla verim sağlayan ekmeklik “Polathan” ve makarnalık “İlkhan” adı verilen buğday çeşitlerini geliştirdi. Her iki buğday çeşidi de üstün verim özelliği sayesinde Tarım ve Orman Bakanlığı Tohumluk Tescil Sertifikasyon Müdürlüğü tarafından tescillendi. Yeni buğday çeşitlerinin un ve makarna sanayisine büyük katkı sunması bekleniyor. Buğday çeşitlerini geliştiren yüksek ziraat mühendisi Ali İlkhan, 25 yıldan bu yana buğday ve arpa ıslah çalış- maları yürüttüğünü kaydetti. Güneydoğu’nun buğdayın ana vatanı olduğunu ifade eden İlkhan, geliştirdiği her iki tohum çeşidinin de bölgedeki diğer çeşitlere göre yüzde 30-40 oranında daha verimli olduğunu belirterek, şöyle konuştu: “Yerli tohum çeşitleriyle çiftçilere daha verimli tohumlar kazandırmayı amaçlıyoruz. İlkhan buğday çe- şidimiz, yüksek sarı renge sahip olmasıyla bölgedeki en sarı renkli çeşidimiz olmuştur. Dolayısıyla bulgur ve ma- karna sanayisinde sarı renk istenen bir özelliktir. Benzer çeşitlere göre daha verimli, dekar başına 900 kilogram verime ulaşmaktadır. Polathan çeşidi ise bölgedeki yaygın hastalıklara karşı dayanıklıdır. Başta sarı pas hastalığı olmak üzere hasta- lıklara dayanıklı. Verim potansiyeli çok yüksek, dekar ba- şına yaklaşık bir ton verim veren bir çeşidimizdir. Protein, gluten, enerji oranı bakımından da tatminkar seviyele- rin çok üstünde özelliklere sahiptir. En kısa zamanda bu buğday çeşitlerimizin yaygınlaşmasını sağlayacağız.” GAPTAEM Müdürü Halil Çetiner, bölge şartlarına uyumlu, verimli yerli tohumlar üretebilmek için çalıştıklarını belirterek, “Bölgedeki yabancı menşeli tohumların yerini bundan sonra yerli ve milli tohumlar almış olacak” dedi.