Değirmenci Dergisi Sayı: 113 Temmuz 2019

47 KAPAK DOSYASI TEMMUZ 2019 UN ZENGİNLEŞTİRME VE UN KATKILARI Yaygın çoklu mikro besin sorunları yaşayan toplumlar- da, temel besin maddelerinin zenginleştirilmesi, iyi bes- lenme, çocuğun sağlıklı gelişimi, öğrenme kapasitesi ve üretkenliği açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle unun zenginleştirilmesi, geleceği güvence altına almak için yapılabilecek en iyi yatırımlardan biri olarak görülü- yor. Zenginleştirmenin arkasında yatan fikir, mikro besin maddesi eksikliklerini “gidermek” değil, eksiklikleri ön- lemek ve insanları ve toplumun tamamını güçlendirilmiş gıdalar yoluyla önerilen mikro besin maddesi miktarının tüketimine doğru götürmektir. Un, dünya üzerinde en çok tüketi- len temel gıda maddelerinden biridir ve bu yüzden zenginleştirme konseptinin yayılması için etkili bir araç görülüyor. Çünkü birçok mikro besin, unla yüksek oranda uyum sağlar. Dünya Sağlık Örgü- tü (WHO) ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’ne (FAO) göre zenginleş- tirme; gerekli olan bir mikro besin -yani vitamin ve mineral- oranının, besinlerin gıda bünyesinde işlem görmeden önce bulunup bulunmamasından bağımsız olarak, sunulacak gıdanın besin kalitesi- nin iyileştirilmesi ve kamu sağlığına ya- rarlı olması amacıyla kasıtlı olarak artırıl- masıdır. Unun zenginleştirilmesi bir yandan ka- lori ihtiyaçlarını karşılarken diğer yandan gizli açlık problemiyle mücadele ederek çok yönlü faydalar sağlar. Buğday unu- nun hayatî öneme sahip mikro besinlerle zenginleştirilmesinin dünya genelindeki nüfusta görülen beslenme bozukluklarıy- la mücadele için etkili bir teknik olacağına inanılmaktadır. Buğday unu zenginleştir- mesi, mikro besin eksiklikleri ve folik asit eksikliğinden kaynaklanan nöral tüp def- ktleri gibi doğum kusurlarının azaltılması için de düşük maliyetli bir yöntemdir. B9 ve B12 vitaminleri ve demir, un zenginleştirmesinde en çok tercih edilen ve yaygın şekilde kullanılan mikro besin- lerdir. Bununla birlikte çinko, A vitamini, tiyamin, riboflavin, niyasin ve pridoksin de tercih edilmektedir. Un zenginleştir- mesinde en çok tercih edilen mikro be- sinlerden biri de folik asittir. Unun folik asitle zenginleştirilmesi uygulamasının dünya genelinde 80’e yakın ülkede zo- runlu kılınması, söz konusu bölgelerde alınan önleyici tedbirlerin ve bu madde- nin önemini ortaya koymaktadır.