Değirmenci Dergisi Sayı: 121 Kasım-Aralık 2020

22 KASIM-ARALIK 2020 HABER Dünya genelinde buğday stokları rekor düzeyde. Ancak bu stoklar önde gelen ihracatçıların elinde değil, ithalatçı ülkelerde. Koronavirüsten kaynaklanabilecek arz sıkıntılarıyla karşı kar- şıya kalmak istemeyen birçok ülke stoklarını güçlendiriyor. Buğday ithalatçısı ülkeler stokları artırıyor Buğday fiyatları artan taleple birlikte son altı yılın en yük- sek düzeyinde ve artmaya da devam ediyor. ABD’den Ka- radeniz’e kadar birçok yerde çiftçiler kuraklıkla mücadele ediyor. Ekim faaliyetlerinin zayıf başlaması piyasanın daha da sıkı olacağına dair endişeleri artıyor. Bu arada ithalatçı ülkeler de stoklarını artıyor. Vadeli işlemler bu yüzden daha da yüksek fiyatlarla yapılıyor. Dünya genelinde buğday stoklar rekor düzeyde. Ancak önde gelen ihracatçıların depolarındaki buğday miktarı son altı yılın en düşük düzeyinde. Dünyanın en büyük buğday ihracatçısı unvanını yeniden devralmaya hazırlanan Rus- ya’da gelecek yıl için konulması planlanan ihracat kotası ilan edilmeden önce satışlar hızlanmış durumda. Bu da ül- kede demiryolları üzerindeki yükü artırdı ve sevkiyatlarda gecikmeler yaşanıyor. Son 25 yılın en büyük buğday alımına hazırlanan Çin, şimdiden ABD ve Fransa’ya büyük miktarlarda ürün siparişi verdi. Pakistan gibi net ithalatçı olması beklenen ülkelerde de talep artışı söz konusu. Koronavirüsten kaynaklanabile- cek arz sıkıntılarıyla karşı karşıya kalmak istemeyen birçok ülke stoklarını güçlendiriyor. Rusya’da kış buğdayı ekiminde rekor seviye beklenirken, dondurucu soğuklar başlamadan önce bitkinin yüzde kaçı- nın kuraklığa rağmen gelişimini sağlayabileceğine dair en- dişeler söz konusu. 1 Ağustos ile 15 Ekim tarihleri arasında Rostov-on-Don ve Stavropol’a son 30 yılın ortalamasının yüzde 10’u kadar yağış düştü. ABD’de de kış buğdayı eki- len tarlaların yüzde 41’i kuraklıktan etkilenmiş durumda. Bu yüzden de ekim faaliyetlerinde beklenen rakamların yaka- lanması mümkün olmayabilir. Doların değerinin düşeceği ve enflasyonun yükseleceği yönündeki beklentilerden dolayı son yedi aydır buğday ve diğer tarımsal emtiaya yapılan yatırımlar arttı. Bu ürünler er ya da geç satılacak olsa da alış ivmesi hâlâ yüksek gö- rünüyor. Tahıl fiyatlarındaki yükseliş, Birleşmiş Milletler’in açıkla- dığı gıda fiyatlar endekslerinin de son yedi ayın en yüksek düzeyine çıkmasına yol açtı. Bu da koronavirüs salgınından zarar gören ekonomiler üzerindeki olumsuz etkiyi artırma ve açlık krizinden muzdarip ülkeler üzerindeki baskıyı şid- detlendirme riskini barındırıyor. HÜKUMETLER GIDA GÜVENLİĞİ KONUSUNDA DAHA ENDİŞELİ Archer Daniels Midland (ADM) CEO’su Juan Luciano, koronavirüs salgınının hükumetlerin gıda güvenliği ile ilgili endişelerini artırdığına dikkat çekti ve ABD menşeli mısır ve soya fasulyesine ilk kez bu kadar yüksek bir talebin söz ko- nusu olduğunu söyledi. Dünya genelinde tedarik zincirlerini alt üst eden salgın- dan dolayı bazı tüketiciler gıda istifliyor. Öte yandan işçile- rin hastalanması durumunda gıda işleme operasyonlarının da sekteye uğrayacak olmasından korkuluyor. Şirketin üçüncü çeyrek sonuçlarını açıklayan ADM CEO’su Juan Luciano, “Hükumetlerin gıda güvenliği konu- sunda artık daha endişeli olduğunu görüyoruz ve tüm dün- ya için gıda arzının sürdürülmesi önemli bir zorluk olarak karşımıza çıkıyor.” dedi. Tahıl ticareti alanında faaliyet gösteren en büyük şirket- ler arasında yer alan ADM’nin tepe yöneticisi, ihtiyacından fazla üretim yapan bölgelerle gıda sıkıntısı yaşayanlar ara- sında köprü rolü üstlendikleri için gıda güvenliği konusunda artan endişelerden yararlanabileceklerini kaydetti. Dünyanın en büyük soya fasulyesi üreticisi Brezilya’nın Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, iç piyasada artan fiyatlardan dolayı soya fasulyesi de dahil olmak üzere temel gıda mad- delerini ithal eden ülkeler arasına girmiş durumda. Brezilya, soya fasulyesi stoklarını tüketti ve gıda enflasyonu yaşıyor. Soya fasulyesi üretiminde bu ülkenin rakibi olan Arjan- tin’de ise para biriminde büyük dalgalanmalar söz konusu ve çiftçiler ellerindeki ürünleri satmaktan kaçınıyor. Bu da ABD’yi başlıca tedarikçi konumuna getiriyor. Luciano’ya göre, uzun yıllar sonra ilk kez hem soya fasulyesi hem de mısır tedarikinde Amerikan ürünlerine bu kadar çok ihti- yaç söz konusu. Dünyanın bir numaralı soya ithalatçısı Çin, ABD’den mısır ve soya alımını yaz ve sonbahar aylarında artırdı. Hayvan yemi için talebin artmasından dolayı Çin hü- kumetinin milyonlarca ton mısır ithalatına daha izin verme- yi değerlendiriyor. Çin’den gelen yoğun talebe dikkat çeken Luciano, dünya genelinde arzın sıkı olduğunu dile getirdi.