Değirmenci Dergisi Sayı:124 Mayıs-Haziran 2021

61 MAYIS - HAZİRAN 2021 KAPAK DOSYASI Zenginleştirmesi (LSFF) olarak adlandırılıyor. LSFF, nüfusun tamamının kritik mikrobesinleri daha fazla tüketmesi için en düşük maliyetli müdahalelerden biri olarak değerlendirili- yor. Önleyici ve koruyucu bir tedbir olan LSFF, bu mikro- besinlerin tüketim alt sınırını yükselterek, insanların şoklara karşı daha dirençli olmalarını sağlıyor. Bu şoklara örnek ola- rak; yerel ölçekte hasat mevsiminin kötü gitmesini, global ölçekte ise gıda zincirlerini etkileyen pandemiyi verebiliriz. Un zenginleştirme, yeni bir uygulama değil. Aksine yüz yılı aşkın süredir bilinen bir yöntem. 1900’lü yılların başlarında, ABD genelinde B vitamini eksikliği söz konusuydu ve bu da endüstriyel olarak işlenen unun yaygın olarak tüketilmesi ile ilişkilendiriliyordu. Bu sorunla mücadele için, unun işlenme- si sırasında kaybolan mikrobesinlerin una daha sonra zen- ginleştirme yöntemiyle verilmeye başlandı. 1939’da buğday unu ve beyaz ekmek; tiyamin (B1), riboflavin (B2), niyasin (B3), demir ve kalsiyum ile zenginleştirilmeye başladı. 4 Erte- si yıl, Birleşik Krallık da buğday ununa tiyamin eklenmesini zorunlu hale getirdi. Danimarka, 1953’te buğday ununa ti- yamin, riboflavin ve demir eklenmesini zorunlu tuttu. 2 Gü- nümüzde, 85 ülkede buğday unu, 17 ülkede mısır unu ve 15 ülkede ise her ikisinin zenginleştirilmesi zorunlu. 5, 6 Zen- ginleştirmek için kullanılan mikrobesinler ise demir, çinko ve folik asit gibi B vitaminleri ile bazen de A vitamini oluyor. Zenginleştirme işlemi, büyük ölçekli un üreticileri için çok basit. Çünkü bu işletmeler zaten un kalitesini artırmak için farklı katkı maddeleri uyguluyor. Bu süreçte, işletmelerde bulunan bir dozlama ekipmanı ile ekstra bir mikrobesin pre- miksi una ekleniyor. Bu premikslerde, ulusal kalite standart- larını karşılayacak şekilde konsantre vitamin ve mineraller yer alıyor. Bir ton unu zenginleştirmek yaklaşık 4$’a mal oluyor. Yani kişi başına yıllık 5 ila 7 cent masraf yapılıyor. 2, 6 Unun mikrobesinlerle zenginleştirilmesi ile elde edilen avantajlar ise yapılan masraflarla kıyaslanmayacak derece- de yüksek. Dünya genelinde her 3 insandan 1’i bir tür besin yetersizliğinden mustarip. 3 yaş altı çocuk ölümlerinin %45’i ve erken yaşta yetişkin ölümlerinin %22’si yine besin yeter- sizliği ile bağlantılı. Yetersiz beslenme, ekonomik zorluklara da yol açıyor. Her yıl, Afrika ve Asya kıtasındaki toplam GS- YİH’nin %11’i bundan dolayı daha düşük çıkıyor. Özellikle, işçilerin performansı yetersiz beslenmeden ötürü düşük Zenginleştirmenin zorunlu olmadığı ya da data bulunmayan ülke Buğday unu Pirinç Buğday unu ve mısır unu Buğday unu ve pirinç Buğday unu, mısır unu ve pirinç Tahıl Zenginleştirme Programlarının Zorunlu Olduğu Ülkeler